Dwa żywioły lakierni: aerozol cząstek stałych i opary gazowe
Błędem popełnianym w wielu instalacjach jest traktowanie zanieczyszczeń lakierniczych jako jednorodnego problemu. W rzeczywistości lakiernik i instalacja wentylacyjna mierzą się z dwoma różnymi mediami:
-
Faza stała i ciekła (mgła lakiernicza / overspray):
Niewykorzystane drobiny lakieru i pigmentów unoszące się w powietrzu. Są lepkie, szybko schną i błyskawicznie zalepiają standardowe filtry, łopatki wentylatorów wyciągowych oraz wymienniki ciepła.
-
Faza gazowa (LZO / VOC):
Pary ksylenu, octanu butylu, toluenu czy innych rozpuszczalników organicznych. Są toksyczne, łatwopalne i niewidoczne gołym okiem – żaden filtr mechaniczny ich nie zatrzyma.
Brak właściwej separacji obu frakcji skutkuje degradacją urządzeń, zanieczyszczeniem świeżo pomalowanych elementów, a w skrajnych przypadkach – zagrożeniem pożarowym.
Pułapka termiczna: dlaczego lakiernie tracą tak dużo energii?
Kabiny lakiernicze i strefy przygotowawcze wymagają potężnych strumieni powietrza – od kilku do nawet kilkudziesięciu tysięcy metrów sześciennych na godzinę (m3/h) przy zachowaniu laminarności przepływu (często z prędkościami rzędu 0,2–0,3 m/s w przekroju strefy natrysku).
Co to oznacza zimą?
-
Powietrze wywiewane z lakierni ma optymalną temperaturę technologiczną około 20°C–22°C (a w fazie suszenia nawet 60°C–80°C).
-
Powietrze kompensacyjne z zewnątrz ma często temperaturę poniżej 0°C.
-
Przy braku rekuperacji nagrzewnica gazowa lub olejowa musi bez przerwy ogrzewać potężną kubaturę świeżego powietrza.
Dlaczego po prostu nie zamontować standardowego rekuperatora? Ponieważ lepka mgła lakiernicza w kilka tygodni zaklei wymiennik krzyżowy lub obrotowy, dławiąc przepływ i całkowicie niszcząc sprawność odzysku ciepła.
Kaskadowa filtracja wielostopniowa – warunek konieczny rekuperacji
Aby odzysk ciepła w lakierni działał bezawaryjnie, wywiewane powietrze musi zostać dokładnie oczyszczone z cząstek stałych i aerozoli przed kontaktem z wymiennikiem ciepła.
W instalacjach AKSfilter stosuje się wielostopniowy system filtracyjny bariery mechanicznej:
| Stopień | Typ medium filtracyjnego | Rola w procesie |
| Stopień I (Wychwytywanie mgły) | Kartonowe filtry szczelinowe (harmonijkowe) typu Andreae | Zjawisko inercji: lepkie cząstki lakieru uderzają w ścianki kieszeni i tam zostają uwięzione. Wysoka chłonność na farbę. |
| Stopień II (Separacja dokładna) | Maty z włókna szklanego (Paint-Stop) | Wychwytywanie drobinek aerozolu, które przedostały się przez filtr kartonowy. Ochrona kanałów wentylacyjnych. |
| Stopień III (Filtracja wstępna rekuperatora) | Filtry kasetowe lub kieszeniowe (klasy ISO ePM10 / ePM2,5 – dawniej M5/F7) | Zatrzymanie pyłu resztkowego, by wymiennik ciepła pozostał idealnie czysty i zachował deklarowaną sprawność. |
| Faza gazowa (Wyrzut / neutralizacja) | Złoża z formowanym węglem aktywnym AKS-CARBO | Adsorpcja oparów rozpuszczalników i redukcja uciążliwości zapachowej oraz emisji LZO do atmosfery. |
Dopiero tak przygotowane powietrze może bezpiecznie trafić na wymiennik odzysku ciepła (np. wymiennik glikolowy lub zabezpieczony wymiennik płytowy o szerokim rozstawie lamel).
Oczyszczanie powietrza w strefach przygotowawczych i suszarniach
Nie tylko kabina lakiernicza wymaga uwagi. Ogromne ilości pyłów i oparów powstają w strefach szlifowania podkładów, mieszalniach farb oraz strefach odparowania (flash-off).
W tych obszarach doskonale sprawdzają się modułowe rozwiązania AKS-WENT:
-
Centrale i moduły filtracyjne z węglem aktywnym (np. AKS-CARBO / AKS-CHEM): pochłaniają opary rozpuszczalników w strefach przygotowania i mycia pistoletów lakierniczych, chroniąc drogi oddechowe operatorów bez konieczności pracy z pełną mocą wentylacji ogólnej.
-
Przemysłowe oczyszczacze kubaturowe (AKS-WENT 800 / 1200): wspierają czyszczenie powietrza w strefach buforowych, zapobiegając przemieszczaniu się pyłów szlifierskich do strefy czystego lakierowania.
Korzyści ze zbilansowanego układu odciągowo-rekuperacyjnego
Inwestycja w nowoczesny system filtracji lakierniczej z odzyskiem ciepła zwraca się w kilku obszarach jednocześnie:
-
Redukcja kosztów ogrzewania nawet o 50–70%: odzyskana energia z fazy natrysku i suszenia drastycznie zmniejsza zużycie gazu, oleju lub prądu.
-
Zero wtrąceń na detalach: zrównoważony bilans ciśnień (lekki nadciśnienie w kabinie lakierniczej) zapobiega zasysaniu kurzu z hali produkcyjnej.
-
Dłuższa żywotność wentylatorów i rekuperatorów: wyeliminowanie zjawiska oblepiania wirników wyciągowych wyważonych dynamicznie.
-
Zgodność z normami środowiskowymi i BHP: redukcja stężeń NDS dla LZO w strefie pracy lakiernika oraz ograniczenie emisji substancji lotnych do atmosfery.
Podsumowanie: postaw na inżynierię czystego powietrza z AKS-WENT
Efektywna wentylacja lakierni to nie kompromis między ciepłem a czystością – to precyzyjny dobór mediów filtracyjnych, krotności wymian oraz technologii odzysku energii.
Jako producent elementów wentylacyjnych i wkładów filtracyjnych AKSfilter, zespół AKS-WENT pomaga zakładom lakierniczym i warsztatom dobrać kompletne systemy odpylania, odciągu mgły lakierniczej oraz neutralizacji LZO.
👉 Chcesz zredukować rachunki za ogrzewanie lakierni i poprawić jakość powłok? Skontaktuj się z naszymi doradcami technicznymi i zamów audyt filtracyjny dla swojego zakładu.
