Czym różni się mgła olejowa od dymu olejowego?
Przemysłowe zanieczyszczenia generowane przez chłodziwa nie są jednorodne. W inżynierii filtracji kluczowe znaczenie ma wielkość cząstek:
-
Mgła olejowa / emulsyjna (krople o wielkości > 1 µm do ok. 10 µm):
Powstaje głównie w wyniku mechanicznego rozbijania cieczy przez szybkoobrotowe wrzeciona i strumień chłodziwa. Osiada na posadzkach, ścianach maszyn i konstrukcjach hali w postaci lepkiego, tłustego filmu.
-
Dym olejowy (cząstki submikronowe < 1 µm, często 0,1–0,5 µm):
Powstaje w procesach wysokotemperaturowych (obróbka zgrubna, głębokie wiercenie, szlifowanie na sucho lub przy niewystarczającym smarowaniu), gdy olej ulega odparowaniu, a następnie kondensacji w chłodniejszym powietrzu. Dym olejowy zachowuje się jak gaz – nie opada grawitacyjnie i tworzy trwały smog w kubaturze hali.
Standardowe odciągi wentylacyjne bez filtracji koalescencyjnej i absolutnej nie są w stanie zatrzymać fazy ciekłej ani aerozoli submikronowych, jedynie rozpraszając je po całym obiekcie.
Zagrożenie dla sprzętu: jak mgła niszczy centra obróbcze CNC
Nowoczesna obrabiarka CNC to zaawansowany komputer połączony z precyzyjną mechaniką. Kiedy mgła olejowa nie jest odsysana bezpośrednio z kabiny roboczej, przenika do newralgicznych podzespołów maszyny:
-
Zanieczyszczenie optyki i enkoderów: osiadające krople aerozolu zniekształcają odczyty liniałów optycznych i enkoderów pozycjonujących osie. Skutkiem są błędy bazowania, pogorszenie powtarzalności wymiarowej detali i produkcja braków.
-
Awarie szaf sterowniczych i elektroniki: cząstki oleju zasysane przez wentylatory chłodzące szafy CNC osiadają na płytach głównych, falownikach i przekaźnikach. W połączeniu z pyłem metalicznym tworzą przewodzącą warstwę, prowadząc do zwarć elektrycznych, przegrzewania sterowników i nagłych przestojów linii.
-
Degradacja uszczelnień i pasków napędowych: agresywne chemicznie dodatki stosowane w olejach obróbczych (inhibitory, siarka, fosfor) w kontakcie z gumą i polimerami powodują ich pęcznienie, twardnienie i przedwczesne pękanie.
-
Zagrożenie pożarowe: gromadzenie się drobinek oleju na rozgrzanych powierzchniach maszyn, silnikach i instalacjach oświetleniowych drastycznie zwiększa ryzyko pożaru na hali produkcyjnej.
Zagrożenie dla ludzi: choroby zawodowe operatorów maszyn
Zgodnie z przepisami BHP i wytycznymi Państwowej Inspekcji Pracy, aerozole cieczy chłodząco-smarujących należą do czynników szkodliwych dla zdrowia. Ich wdychanie oraz bezpośredni kontakt ze skórą wywołują szereg powikłań medycznych:
-
Choroby układu oddechowego:
Frakcje respirabilne wnikają głęboko do pęcherzyków płucnych. Wieloletnia ekspozycja prowadzi do astmy zawodowej, przewlekłego zapalenia oskrzeli, a także zewnątrzpochodnego alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych (tzw. „płuca pracownika obróbki metali” / metalworking fluid hypersensitivity pneumonitis).
-
Potencjalne działanie kancerogenne:
Starzejące się emulsje olejowe w podwyższonych temperaturach mogą emitować wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) oraz nitrozoaminy, klasyfikowane jako substancje rakotwórcze.
-
Schorzenia dermatologiczne:
Osiadający aerozol i aerozole lotne wywołują kontaktowe zapalenie skóry, trądzik olejowy oraz bolesne dermatozy bakteryjne.
-
Wypadki przy pracy (poślizgnięcia):
Opary oleju uciekające z kabin osadzają się na ciągach komunikacyjnych, zamieniając posadzkę w strefę podwyższonego ryzyka urazów i upadków.
Technologia separacji: jak skutecznie filtrować aerozole olejowe?
Zwykłe filtry kieszeniowe czy plisowane stosowane w wentylacji ogólnej błyskawicznie nasączają się cieczą, tracą przepustowość i ulegają zniszczeniu. Skuteczna filtracja cieczy wymaga zjawiska koalescencji oraz wielostopniowej separacji.
Urządzenia dedykowane do chłodziw od AKSfilter pracują w sprawdzonym, trzystopniowym układzie:
[Mgła olejowa z kabiny CNC]
│
▼
[Stopień I: Separator mechaniczny / odkraplacz]
-> Zatrzymanie wiórów i grubych kropel (>10 µm)
│
▼
[Stopień II: Wkład koalescencyjny]
-> Łączenie mikrokropel w duże strugi i ich spływ grawitacyjny
│
▼
[Stopień III: Filtr absolutny HEPA H13]
-> Wychwycenie dymu olejowego i submikronów (99,95%)
│
▼
[Czyste powietrze wraca na halę | Odzyskane chłodziwo wraca do zbiornika maszyny]
-
Stopień I – Separacja wstępna (mechaniczna):
Demistery metalowe lub separatory cyklonowe wyłapują zgrubne krople cieczy oraz drobne opiłki wyrzucane z wrzeciona.
-
Stopień II – Filtracja koalescencyjna:
Specjalnie tkane wkłady z włókien syntetycznych lub szklanych zatrzymują mikroskopijne kropelki mgły. Cząstki cieczy łączą się ze sobą (koalescencja), tworząc większe krople pod wpływem grawitacji. Ciecz spływa na dno obudowy i specjalnym odpływem może być odprowadzona z powrotem do zbiornika chłodziwa obrabiarki.
-
Stopień III – Filtr końcowy HEPA H13 (opcjonalny / zalecany):
W procesach z dymem olejowym lub przy recyrkulacji powietrza bezpośrednio na halę montuje się kasetę HEPA H13. Zatrzymuje ona aerozol submikronowy z deklarowaną sprawnością powyżej 99,95%, eliminując niebieskawy dym i przykry zapach spalenizny.
Rozwiązania AKS-WENT i AKSfilter dla obróbki skrawaniem
W portfolio AKS-WENT znajdują się urządzenia dedykowane zarówno do pojedynczych centrów obróbczych, jak i całych linii produkcyjnych:
Korzyści dla Twojego zakładu
Wdrożenie punktowych separatorów i układów filtrowentylacji AKSfilter przynosi wymierny zwrot z inwestycji (ROI):
-
Oszczędność na cieczach obróbczych: odzyskana i skroplona emulsja wraca do obiegu roboczego, co zmniejsza zużycie koncentratów chłodziw nawet o 15–20%.
-
Mniej nieplanowanych przestojów maszyn: czyste szafy sterownicze, brak zwarć i prawidłowe odczyty optyki liniałów to dłuższa żywotność drogiego parku maszynowego.
-
Spadek absencji chorobowej: zdrowe drogi oddechowe operatorów i mniejsze ryzyko alergii przekładają się na mniejszą liczbę zwolnień lekarskich.
-
Czyste i bezpieczne środowisko pracy: sucha, antypoślizgowa posadzka oraz zgodność z rygorystycznymi kontrolami Państwowej Inspekcji Pracy i Sanepidu.
Zadbaj o precyzję i zdrowie w swoim parku maszynowym
Aerozole olejowe nie muszą być uciążliwym kompromisem obróbki metalu. Nowoczesne technologie filtracji pozwalają na ich skuteczne wychwycenie bezpośrednio w kabinie roboczej obrabiarki, zanim zagrożą ludziom i elektronice.
Inżynierowie AKS-WENT pomogą dobrać wydajność odciągu (m3/hm^3/hm3/h) oraz stopnie separacji dopasowane do parametrów Twoich obrabiarek, rodzaju stosowanego chłodziwa i specyfiki detali.
Skontaktuj się z nami i umów się na bezpłatną konsultację techniczną w Twoim zakładzie produkcyjnym.
